Phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong thời điểm giao mùa
06/11/2026 01:54 AM
Giao mùa với trời ẩm, lúc nóng lúc lạnh khiến cơ thể khó thích nghi và tạo điều kiện cho vi khuẩn - virus phát triển. Thực phẩm không được bảo quản và chế biến đúng cách, nguy cơ ngộ độc và bùng phát bệnh lây qua đường ăn uống sẽ tăng cao, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe cộng đồng.
Thời điểm giao mùa là giai đoạn dễ phát sinh ngộ độc thực phẩm nhất trong năm. Sự thay đổi đột ngột của thời tiết và độ ẩm khiến cơ thể con người khó thích ứng, trong khi vi khuẩn, virus, đặc biệt là nhóm gây bệnh đường ruột, phát triển mạnh.
Khi nhiệt độ và độ ẩm tăng cao, thực phẩm nếu không được bảo quản đúng cách, hoặc để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ sau khi nấu chín mà không hâm lại, sẽ rất dễ bị ôi thiu. Đây là điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật gây hại sinh sôi, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua đường ăn uống.
Ăn ngay và bảo quản thực phẩm đúng cách, tránh ngộ độc
Hiện nay, thời tiết đang trong giai đoạn giao mùa, ẩm ướt, mưa nhiều, nhiệt độ thay đổi thất thường giữa nóng và lạnh, tạo điều kiện lý tưởng cho vi sinh vật sinh sôi. Nếu việc bảo quản thực phẩm không tốt, bao gói không đảm bảo, vi sinh vật sẽ phát triển mạnh, gây biến chất thực phẩm và dẫn đến ngộ độc. Người tiêu dùng, sử dụng thực phẩm cần đặc biệt chú ý bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh. Khi đã lấy ra sử dụng thì phải chế biến, không nên để thực phẩm trở lại nhiệt độ thường vì sẽ tạo điều kiện cho vi sinh vật tái phát triển, gây nguy hiểm cho sức khỏe.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: lấy ra khỏi tủ lạnh, để tan giá rồi nấu và ăn ngay thì sẽ không sao. Nhưng nếu nấu xong để qua đêm hoặc để đến chiều mới ăn, vi sinh vật có thời gian phát triển, dẫn đến nguy cơ gây bệnh. Thói quen quan trọng nhất là nấu chín ăn ngay; nếu ăn thừa thì phải đun lại và bảo quản trong tủ lạnh.
Ý thức bảo quản thực phẩm: chìa khóa giảm ngộ độc thời điểm giao mùa
Khi thực phẩm không được bảo quản đúng cách, dù mầm bệnh ban đầu rất nhỏ, chúng có thể nhanh chóng sinh sôi trong điều kiện thuận lợi, gây ngộ độc thực phẩm.
Những loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật, đặc biệt là thực phẩm chứa nhiều đạm, là nhóm dễ bị biến chất và gây ngộ độc nhất: “Các loại vi sinh vật, mầm bệnh phát triển rất nhanh trong môi trường giàu đạm, ẩm ướt, nếu không được bảo quản đúng nhiệt độ sẽ trở thành nguồn gây bệnh nguy hiểm”.
Khi thực phẩm không được bảo quản đúng cách, dù mầm bệnh ban đầu rất nhỏ, chúng có thể nhanh chóng sinh sôi trong điều kiện thuận lợi, gây ngộ độc thực phẩm
Về triệu chứng ngộ độc thực phẩm
Các biểu hiện thường gặp gồm đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, tiêu chảy cấp hoặc sốt. Khi có các dấu hiệu này, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là phòng bệnh hơn chữa bệnh. Người tiêu dùng nên chọn mua thực phẩm từ nguồn uy tín, đảm bảo bảo quản đúng quy trình và hạn chế sử dụng thức ăn đường phố - nơi khó kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm.
Đánh giá nguyên nhân sâu xa của các vụ ngộ độc hiện nay, ý thức của người tham gia trong chuỗi sản xuất, chế biến và bảo quản thực phẩm là yếu tố then chốt. “Nếu tất cả các khâu từ sản xuất đến chế biến đều tuân thủ đúng quy trình an toàn, thì nguy cơ ngộ độc, đặc biệt là các vụ ngộ độc hàng loạt, sẽ giảm đáng kể.
Khuyến cáo phòng ngừa ngộ độc thực phẩm thời điểm giao mùa
Người dân cần trang bị kiến thức cơ bản để chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nhất là trong thời điểm giao mùa: “Điều quan trọng là phải sáng suốt lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, hạn chế ăn uống tại những quán ven đường hoặc cơ sở chưa được cấp phép an toàn vệ sinh thực phẩm. Bằng mắt thường, rất khó nhận biết thực phẩm đã nhiễm độc hay chưa, nên cách tốt nhất là chủ động chọn nơi cung cấp uy tín và ăn chín, uống sôi”.
Bảo đảm an toàn thực phẩm khi thời tiết giao mùa đóng vai trò quan trọng trong việc phòng tránh ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền nhiễm. Việc áp dụng đúng quy trình chế biến, bảo quản thực phẩm và thực hiện vệ sinh cá nhân là những biện pháp thiết yếu giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Người tiêu dùng và các cơ sở kinh doanh cần nâng cao ý thức, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và cộng đồng. Điều này không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh và phát triển bền vững.
Người dân cần đặc biệt chú ý đến nguồn gốc, cách chế biến và bảo quản thực phẩm. Thực phẩm ôi thiu, không rõ nguồn gốc, ăn đồ chưa chín kỹ hoặc để lâu ngoài không khí đều có thể dẫn đến ngộ độc. Ngộ độc thực phẩm không chỉ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, đặc biệt với trẻ nhỏ và người cao tuổi, mà còn làm gia tăng nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm. Trong nhiều trường hợp, nếu không được xử lý kịp thời, ngộ độc thực phẩm có thể dẫn đến tử vong.
Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Ninh
|