Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm

Tại cuộc làm việc, bên cạnh các nội dung về quản lý thuốc, trang thiết bị y tế và khám bệnh, chữa bệnh, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), nhằm khắc phục những bất cập trong thực tiễn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm tốt hơn quyền lợi, sức khỏe của người dân.

Hoàn thiện quy định về quản lý an toàn thực phẩm theo hướng chủ động phòng ngừa rủi ro

Theo chỉ đạo của Thủ tướng, dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) cần tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ, đồng thời làm rõ những nội dung có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý ATTP.

Trong đó, cần quy định rõ quyền và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước; cơ chế kiểm soát rủi ro và biện pháp can thiệp khi phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm; quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Đây là những nội dung có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao tính chủ động của công tác bảo đảm ATTP, chuyển từ cách tiếp cận xử lý khi vi phạm đã xảy ra sang chủ động nhận diện, kiểm soát và phòng ngừa nguy cơ ngay từ sớm.

Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm rất lớn của Bộ Y tế trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, đồng thời yêu cầu chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm cấp phép, giảm kiểm tra trước nhưng phải thiết lập đầy đủ các điều kiện để thực hiện hậu kiểm hiệu quả.

Đặc biệt, công tác hậu kiểm cần được gắn với hệ thống truy xuất nguồn gốc, cơ chế giám sát, cảnh báo sớm và cơ chế phối hợp liên ngành, qua đó giúp cơ quan quản lý kịp thời phát hiện, đánh giá và xử lý các nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Thủ tướng phát biểu tại buổi làm việc

Quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi, gắn với truy xuất nguồn gốc

Một trong những định hướng đáng chú ý được Thủ tướng chỉ đạo là thực hiện mô hình quản trị rủi ro an toàn thực phẩm theo chuỗi, gắn với toàn bộ quá trình từ sản xuất, chế biến, kinh doanh đến tiêu dùng.

Theo đó, quản lý ATTP cần được kết nối với cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và công tác kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm, tạo thành một hệ thống quản lý thống nhất, chủ động và có khả năng phản ứng nhanh khi xuất hiện nguy cơ.

Cách tiếp cận này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát các nguy cơ ATTP, nhất là đối với những nhóm thực phẩm, loại hình sản xuất, kinh doanh có nguy cơ cao. Khi xảy ra sự cố, việc truy xuất nguồn gốc và xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong chuỗi cung ứng cũng sẽ thuận lợi, kịp thời hơn.

Thủ tướng đồng thời yêu cầu tăng cường quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn tập thể và suất ăn trường học. Đây là những loại hình có liên quan trực tiếp đến sức khỏe của đông đảo người dân, người lao động và học sinh, sinh viên, do đó cần được quan tâm kiểm soát thường xuyên, phù hợp với mức độ nguy cơ.

Thống nhất đầu mối, phân định rõ trách nhiệm quản lý

Một yêu cầu quan trọng khác là tập trung thống nhất một đầu mối cơ quan quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương, đồng thời xác định rõ mối quan hệ, trách nhiệm giữa cơ quan quản lý ATTP với các lĩnh vực chuyên ngành có liên quan.

Thủ tướng yêu cầu làm rõ các quy định pháp luật chuyên ngành như thú y, chăn nuôi, thủy sản, bảo vệ và kiểm dịch thực vật, đồng thời phân công cụ thể trách nhiệm trong tổ chức triển khai thực hiện.

Việc phân định rõ trách nhiệm sẽ góp phần hạn chế tình trạng chồng chéo, bỏ sót hoặc thiếu thống nhất trong quản lý, đồng thời nâng cao trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.

Toàn cảnh cuộc họp 

Tăng cường giám sát, cảnh báo sớm và bảo vệ sức khỏe người dân

Những chỉ đạo tại cuộc làm việc cho thấy định hướng quản lý ATTP trong thời gian tới sẽ tiếp tục được đổi mới theo hướng quản lý dựa trên nguy cơ, tăng cường hậu kiểm, ứng dụng dữ liệu và chủ động phòng ngừa.

Thay vì tập trung quá nhiều vào thủ tục tiền kiểm, cơ quan quản lý cần xây dựng được hệ thống hậu kiểm đủ mạnh, có khả năng giám sát thường xuyên, phát hiện sớm nguy cơ và triển khai các biện pháp can thiệp phù hợp.

Cùng với đó, việc xây dựng cơ sở dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, chia sẻ thông tin và cảnh báo sớm sẽ là những công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý ATTP trong tình hình mới.

Đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, yêu cầu đặt ra không chỉ là tuân thủ các điều kiện ATTP mà còn phải nâng cao trách nhiệm trong toàn bộ quá trình sản xuất, chế biến, kinh doanh và cung ứng thực phẩm, bảo đảm sản phẩm đưa đến người tiêu dùng an toàn và có khả năng truy xuất khi cần thiết.

Việc tiếp tục hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) vì vậy được kỳ vọng sẽ tạo dựng hành lang pháp lý đồng bộ, rõ trách nhiệm, quản lý hiệu quả theo nguy cơ, góp phần phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, kiểm soát các nguy cơ từ thực phẩm và bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Thủ tướng giao Bộ Y tế tiếp tục hoàn thiện hồ sơ các dự án luật và rà soát, sửa đổi, bổ sung các nghị định, thông tư có liên quan, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Quảng Ninh